bài giới thiệu

By Nguyễn Thánh Ngã

 

NÔNG QUY QUY VÀ CẢM XÚC THĂNG LONG

Những ngày đầu Xuân có dịp gặp gỡ chúc tết các nhà thơ ở Đức Trọng như : Diệp Vy Nông Quy Quy Trinh Huyền...và một số anh em văn nghệ khác; tôi được biết nhà thơ Nông Quy Quy - dân tộc Tày vừa đạt giải trong cuộc thi thơ phổ nhạc hướng về ngàn năm Thăng Long - Hà Nội .
Chị là giáo viên - một Hội viên của Hội VHNT tỉnh Lâm Đồng vừa được kết nạp năm 2008. Tác phẩm đầu tay là tập thơ " Nói với chiều " đầy vẻ e ấp hoài cổ và đậm sắc hồn dân tộc của chị . Sống khiêm tốn giản dị Nông Quy Quy luôn ấp ủ trình làng với những bài thơ đơn lẻ nhưng đầy cảm xúc thăng hoa . Năm 2009 chị tham gia dự thi thơ phổ nhạc " Thăng Long - Hà nội trái tim tôi " do Nhà Văn hóa thành phố Hồ Chí Minh và báo Sài Gòn Giải Phóng phối hợp tổ chức. Vượt qua số tác giả khá đông có thơ được phổ nhạc thơ Nông Quy Quy đạt giải ba và phần âm nhạc của Nhạc sĩ Quang Minh cũng đạt giải ba trong tập ca khúc "Thăng Long- Hà nội trái tim tôi " .
Xin ghi nhận bài thơ "Gửi Thăng Long - Hà nội " là một tứ thơ hay có nhiều điểm nhấn cho tác phẩm âm nhạc. Vì thế thơ Nông Quy Quy nhanh chóng được Nhạc sĩ Quang Minh tuyển chọn sáng tác cho giọng hát tự hào quyến rũ của ca sĩ Anh Thúy. Mở đầu Nông Quy Quy viết :
                         Gửi về mùa xuân đất Bắc
                         Lẵng hoa quê mẹ miền Nam
                         Muôn vàn trái tim kiêu hãnh
                         Kiên cường hào khí Việt Nam
Phải nói đây là trái tim miền Nam luôn tự hào có một Hà Nội kiên cường . Qua bao thăng trầm thử thách Hà Nội vẫn vững vàng cho Tổ quốc Việt Nam sinh sôi bồi tụ và phát triển.
                          Gửi về hồ Gươm Hà nội
                          Long lanh sóng biếc Nhà Rồng...
Đây là diểm nhấn mang nhiều ý nghĩa lịch sử. Mỗi khi lời thơ trở thành ca từ này vang lên luôn tạo một niềm xao động làm cho vỉa tầng lịch sử có dịp gợi lên trong mọi tâm hồn dân Việt. Và tiếng trống ngày hội :
                          Gởi về ngày hội Thăng Long
                          Tiếng trống ngàn năm vang dội
                          Trùng trùng hồn thiêng tụ hội
                          Nghiêng mình Tổ quốc tri ân...
Để rồi nhà thơ và nhạc sĩ gặp nhau trong cấu trúc :
                          Gửi về Thăng Long - Hà nội
                          Trái tim thành phố Sài gòn...
 Thơ tự nó đã tràn đầy âm nhạc sâu đậm nét ân tình và " chứa chan niềm vui vô tận " của một tâm hồn thơ có vinh dự được nhận giải đem lại niềm hứng khởi mùa Xuân cho Văn nghệ Lâm Đồng còn bao trăn trở...
Mùa Xuân tràn đầy niềm vui. Một giải thưởng đối với người con của dân tộc Tày niềm vui được nhân lên gấp bội. Bởi đó là phần thưởng xứng đáng của một trái tim hướng về Thủ đô hướng về nguồn cội mà bao thao thức nay mới có dịp bộc lộ nhịp đập của mình. Chúng tôi cũng hân hoan trong không khí mùa Xuân xin chúc mừng và cảm ơn chị đã mang về cho Lâm Đồng một giải thơ phổ nhạc cao quý góp phần cho Văn Nghệ Lâm Đồng ngày càng được khắp nơi biết đến.
                                                                                Lâm Hà 22.2.2010
                                        Nguyễn Thánh Ngã

More...

valentine

By Nguyễn Thánh Ngã


              VALENTINE NGUYÊN ĐÁN

Ngày tình yêu
một ánh nhìn nắng mới
nguyên đán tôi mặt trời dâng
có chi vàng rực thế ?

Tôi nâng niu ánh nhìn
chỉ sợ ngày rơi mất !

Ngày xanh tươi đầy ngực
con trâu gọi cánh đồng
ánh nhìn trải dài khắp chân trời
từng sợi tơ óng ả
chéo nhau
đan

Ruộng lúa thức đôi bờ
canh giấc mơ đầu năm cổ tích
em là cô Tấm
em là đóa hoa
cánh hoa nhìn dưới nắng
cứ lấp lánh
đồng xanh

Ngày nguyên đán
em nhìn tôi ấm áp
cánh chim bay giữa trời
có ai mà nhốt được?

Mùa tình yêu đã về
ngày nguyên đán mới lên
đóa hoa vàng hé nở
chùm lá bịn rịn xanh kia
có chi mà đầy thế ?!

                       Nguyễn Thánh Ngã




More...

thơ tết

By Nguyễn Thánh Ngã




              CHẲNG ĐÁNH ĐỔI VẠN LẦN TẾT KHÁC

đọc báo giật thót mình
có người đòi bỏ tết ta
đòi bắt chước người Nhật (*)...

buồn buồn
dù chẳng biết làm gì
thầm nghe tết lặng im thơm trong vỏ cây
thầm nghe tiếng nước vỡ dưới đáy ao xanh vẻo
biết cá nói gì...

buồn buồn
ngước lên trời xanh
cánh chim nhỏ quá như dấu chấm vừa mất tích
thầm nghĩ cánh chim bay về cố hương đâu...

buồn buồn
thà như cá như chim
thả ý nghĩ bong bóng vỡ trên mặt nước
như chim bay về nơi chiếc tổ
cây ngồi đợi và lá thắc thỏm nằm

buồn buồn
thương hai tiếng tết ta
mỏng manh ràng buộc
có lẽ nhẹ hơn tết người nên dễ bị bội bạc

buồn buồn
rút tơ lòng cột tết
tết trong ta đầy đặn quê mùa
chẳng đánh đổi vạn lần tết khác
hương vị ngàn đời trong gạo nếp lá dong...

                                                   Nguyễn Thánh Ngã
                                                                               .......................................
                                                      (*) báo khoa học&đời sống

More...

thơ

By Nguyễn Thánh Ngã



   NHÀ EM Ở KONTUM

Nơi em ở
chiếc hộp diêm thi thoảng xòe lên những que lửa
đó là mặt trời phía núi mỗi chiều rơi

Mùa xuân leo lên nhà sàn
bần bật ngọn gió quất vào khe ván hở
bếp tro thơm mùi rượu cần đang ủ
nghe ấm lòng
nghe ngọt lịm môi em

Nơi em ở
con sông co một vòng tay vạm vỡ
ôm trọn giấc mơ đêm
nước sông chảy như nếp nhăn người mẹ cô độc
anh khù khờ thả trôi những chiếc lá viết tên em
tháng giêng dừng lại sau hè...

Nước Dakbla không xanh êm đềm
Về Dakbla vương bao nỗi niềm
Mùa xuân không trôi hết sắc xuân tươi nồng

Trên nền trời và hàng cây
tiếng chim kêu mờ nhạt lạ
nhưng trái tim anh hằn lên tình sâu đậm
lời yêu em là lời của mái nhà che bốn bề sương phủ

Dẫu tháng giêng e dè che ngực
gió vẫn buốt lạnh
khiến hàng cây co mình đơm chiếc khuy hoa

Kontum !
co chiếc lưỡi phát âm
nơi em ở một vùng khứu giác
vừa im lặng vừa bày tỏ suy nghĩ bằng hình bầu vú nắm ở bậc thang...

                                                           Nguyễn Thánh Ngã

More...

nhớ về Thạch Thất

By Nguyễn Thánh Ngã


NHỚ VỀ THẠCH THẤT QUÊ TA        

Không phải ngẫu nhiên mà địa danh Thạch Thất trở nên nổi tiếng nó phải hàm chứa trong lòng một bề dày văn hóa đủ để con cháu tự hào mỗi khi nhắc đến và nhớ thương day dứt mỗi khi đi xa. Đúng vậy Thạch Thất đã trở thành nỗi nhớ cố hương của 34 hộ dân rứt ruột ra đi xây dựng cuộc sống mới tại Lâm Đồng. Từ đó hình ảnh Thạch Thất thiêng liêng và là niềm hy vọng. Bởi theo cách hiểu " Thạch Thất là ngôi nhà chứa sách" thì không có gì cao quý hơn. Nơi đó hẳn phải là chốn " địa linh nhân kiệt" sinh dưỡng nhiều nhân tài giúp nước cứu dân. Cụ Trạng Bùng là một người như thế cụ sống trong lòng bao thế hệ cháu con và có lẽ mãi mãi là niềm tự hào của Thạch Thất. Khi trở lại thăm nhà thờ cụ nhà thơ Nguyễn Gia Tình viết:

Chúng con đi mở cõi phía trời Nam

Về lại xứ Đoài thắp hương dâng cụ.

Bồi hồi quá một chiều xuân nắng tỏa

Cụ Trạng của dân mình mang tên quê hương

( Thăm nhà thờ cụ Trạng Bùng)

Đây là bốn câu thơ hay trong bài thơ thật cảm động về cố hương Thạch Thất. Một người con hiếu thảo của đất tổ khi về quê luôn nhớ thắp một nén tâm hương. Động thái đó ngoài sự kính lễ ra còn là bổn phận làm gương cho cháu con. Cụ Trạng đã trở thành của dân trở thành quê hương. Điều khiến người đọc thấm thía bởi chính quê hương là người và người là quê hương. Quê hương ấy có " mắt em vời vợi buồn Tây Phương" ( Q. Dũng) ấy là tiếng chuông man mác:

Nhớ về Thạch Thất quê ta

Chiều hôm man mác chuông chùa Tây Phương

( Nhớ Thạch Thất)

Tôi chợt nghĩ tiếng chuông Hàn Sơn Tự của Trương Kế vấn vương chuông chùa Tây Phương hẳn phải có người rơi lệ! Thì đây hồn thơ Nguyễn Đăng Chấn vừa đủ chứa trong giọt lệ ấy:

Tôi về thăm lại ngõ xưa

Xôn xao kỷ niệm gió mưa một thời

Thương bèo dạt tiếc mây trôi

Tôi về tìm lại cái tôi thuở nào!

(Ngõ xưa)

Cái ngõ xóm Đồng Cả thôn Bùng ấy có một mỗi tình đẹp như trang thơ Nguyễn Bính khiến người đi day rứt bao kỷ niệm khó phai. Và cái tôi chắc gì đã tìm được nhưng điều ấy nói lên quê hương là tình yêu " là chùm khế ngọt" gây hưng phấn trong vị giác cuộc đời. Rồi 30 năm sau ông viết:

Con tàu đã trở thành phế tích

34 chủ hộ bây giờ kẻ còn người mất

Kẻ ra đi đã nằm yên trong lòng đất

Người còn đây tóc bạc lưng còng.

( Người đi tìm đất)

Vâng sinh tử là quy luật muôn đời nhưng nghe đau nhói tâm can mỗi khi nhắc tới. Con tàu đi chung nay đã thành phế tích. Người xưa nay đã già vì thế mới có tập thơ - văn này là để dành cho lớp hậu thế biết tìm về cội nguồn thâm ân biết tạ ơn đất Lâm Hà - Lâm Đồng cưu mang đùm bọc và sẻ chia. Nhà thơ đã lập ngôn là có ý tứ sâu xa cháu con hãy tìm trong " ngôi nhà chứa sách" ấy sẽ gặp " người xưa". Đó là tất cả hiện tại và tương lai. Nhà thơ Phùng Văn Thu lại bàn bạc một quá khứ vàng son:

Gió lất phất mưa bay chiều đã ngã

Lũ mục đồng hối hả nhặt hoàng hôn

Những chú cò chốc chốc vụt bay luôn

Làm tan biến nét buồn trong quạnh quẽ

( Mưa bụi)

Đấy là khổ thơ trong bài thơ Mưa Bụi khiến người đọc chạnh nghĩ tới cơn mưa bụi của đời người. Chỉ thoáng chốc mà trăm năm và chú mục đồng là tác giả đó hối hả " nhặt hoàng hôn". Từ " nhặt" khá đắc dự báo những hoàng hôn sẽ mất tích và " nét buồn" của quê hương sẽ không còn nữa. Đối với làng quê Việt là một mất mát lớn lao. Vì thế mà thơ găm vào lòng người đọc một trang ký ức. Còn hiện tại thì sao? Nhà thơ Nguyễn Văn Khánh là bậc cao niên là người tiền trạm kể rằng:

Đêm rằm suy nghĩ thấp cao

Có dân có Đảng lẽ nào riêng ta

Ngẫm rồi quyết định làm nhà!

( Vào quê mới)

Tôi xin dừng lại ở câu lục này mà ngẫm cùng cụ rằng ngày xưa nơi đây:

Sương mai rừng núi âm u

Hoẵng kêu dốc đá vượn đu đầu cành

Chỉ bây nhiêu thôi đủ cho ta thấy cuộc sống mới muôn vàn gian khổ khó khăn. Nhiều người đã nản lòng bỏ về quê hoặc đi xứ khác nhưng người bám trụ được vì có ánh sáng của Đảng dẫn đường. Đây quả là một chọn lựa có ý nghĩa chính trị. Dân đã thật sự tin vào Đảng tin vào sự đúng đắn của chủ chương mang tầm chiến lược. Câu thơ mộc mạc đơn sơ nhưng khi đã viết là ngầm ý tin vào những cán bộ tiền trạm như Nguyễn Duy Dương Vũ Hoa Mỹ Nguyễn Văn Hoàn Bùi Văn Hạt Phan Hữu Giản Nguyễn Gia Tình Nguyễn Đăng Chấn vv...và thành quả của nó sẽ là:

Đất tỏa màu xanh nhờ có Đảng

Vừng hồng chói sáng tỉnh như mơ

(Tỉnh như mơ - Cầu Văn Khoát)

Thơ Cấn Văn Khoát khẳng định một lần nữa Đảng là ánh sáng xuyên suốt cả thực và mơ! Ánh sáng ấy làm nên màu xanh trên đất này:

Cửa trước cà phê xanh bát ngát

Sân sau ngô lúa chín bời bời

...

Sắm chiếc xe con thăm bạn hữu

Mong người quê cũ ghé qua chơi

( Thợ cày phố núi - Kiều Công Luận)

Bốn câu thơ nói lên thành quả lao động của " Người đi mở đất" đồng thời cũng là tấm lòng hào phóng của đất Tây Nguyên ưu đãi người có công. Quả vậy ngày nay người Thạch Thất đi lập nghiệp đã giàu lên trông thấy. Những điều nói trong bốn câu thơ trên là hiện thực minh chứng cho lòng tin vào Đảng thân yêu! Và không những có của ăn của để mà từ ấy " ngôi nhà chứa sách" đã mở ra những cây bút tâm huyết biết lắng vào hồn người bản địa thành thơ:

Đã lắng vào tôi tiếng đàn Tơrưng

Đã thấm vào tôi tiếng chiêng tiếng trống

Trâu kéo gỗ mõ khua chiều động

Nai hoẵng tác bên đồi đêm rộng đến mênh mông...

( Nỗi nhớ màu xanh - Đào Văn Lượng)

Đó là những câu thơ tài hoa đặc tả linh hồn của đất rừng K Ho thuở đi mở đất. Còn gì đẹp hơn một tâm hồn nghệ sĩ biết đón nhận tinh hoa của xứ người hòa quyện với bản sắc " Ngàn năm văn vật" làm nên một không gian văn hóa cho đất mới sinh sôi. Nhà thơ Đào Văn Lượng là người đã nhìn thấy " Từ cái bàn nghiêng" sự giàu đẹp của quê mới Lâm Hà:

Hôm nào anh cũng nhìn thấy bên cái bàn nghiêng

Em chăm chú với những nét chì ngang dọc

Cái compa quay tròn cái ê ke căng góc

Để khoảng đất trời trên giấy cứ xôn xao

( Từ cái bàn nghiêng)

Quả vậy con cháu người Thạch Thất lớn lên tài cao học rộng thành bác sĩ kỹ sư xây dựng Lâm Hà là điều tất yếu! Thơ đã chuyên chở niềm riêng của ông vào " khoảng trời trên giấy xôn xao" đẹp tươi biết mấy. Đây đúng là cõi Phật một nét tâm linh của người Việt Nam:

Vượt đèo " bách tám" một trời tây

Lâm Hà Phật ngự nguyện cây mây

Diều căng vui trẻ già chăm đạo

Địa linh hội tụ sức xuân đầy

(Tựa Tân Hà - Nguyễn Duy Phác )

Thật là một cảnh thanh bình non nước thành tiên đầy đủ cả về tinh thần lẫn vật chất. Vô hình trung Đảng đã lo cho dân bình ổn về mọi mặt. Đạo Phật bắt rễ xuống vùng đất này cũng là một truyền thống tốt đẹp của cha ông xưa. Bởi thế trong " ngôi nhà chứa sách" không thể thiếu sách kinh của Đức Phật. Ông Nguyễn Duy Phác chỉ bằng bốn câu thơ đã làm sống lại nét hương khói kinh kỳ. Có người nói thơ là điều gì đó khó hiểu tôi cho là không thơ là đời sống quá khứ hiện tại và tương lai mới là điều kỳ diệu! Ví như những giọt ca trùđi vào thơ Nguyên Phương một cách tài tình khi anh đem tâm hồn mình ra hứng lấy nó:

Hứng giạt ca trù ray rứt mắt ai đưa

Lòng vương vấn câu thơ viết dở

Tiếng đàn bay nhịp phách say ai nỡ

Chát chát tom tom tom chát mê hồn

( Nghe ca trù nơi đất Trạng)

Thi ảnh thơ đẹp và xao xuyến. Bởi ca trù là hiện thân của nét đẹp văn hóa và Hà Nội ngàn năm. Những danh sĩ như Nguyễn Du Nguyễn Công Trứ đã từng làm cho ca trù long lanh đến độ mất ngủ. Ngày nay người con đất Trạng xa quê trở về được một lần tự vỡ mình ra giữa " tiếng đàn bay" giữa " nhịp phách say" để nghe hồn nước non thổn thức. Những bội âm " chat chat tom tom" cứ vang rung mãi trong anh như sự bừng dậy của hơi men:

"Cứ rung mãi một tâm tình lạ lạ/Quen quen

Lưu luyến làng Bùng nhịp phách lên men..."

( Nghe ca trù nơi đất Trạng)

Tôi nghĩ thứ men ấy sẽ ám ảnh suốt đời thơ Nguyên Phương bởi anh vừa nhận ra " chút tâm tình là lạ lại quen quen..." như từ kiếp này như từ kiếp trước. Có phải vì thế mà những âm thanh nguồn cội lại được hứng bởi tâm hồn nhảy cảm hòa vào niềm dau ca nương:

Có người thiếu phụ xa quê

Cõng theo một mảnh trăng thề lên non

( Tìm về - Trương Thị Tươi)

Cũng là thi ảnh xao xuyến ấy. Nhưng đẹp mà đau. Tiếng phách sên như vẫn còn đâu đây rung mãi? Và người đã ở lại trong ngôn ngữ thơ Hà Đức Ái:

Mây đang chảy về phương trời xa tít

Trăng ngược trôi về phía núi đang chờ

Người ở lại gắn tình thương với đất

Kết trái đơm hoa nên phố thành quê

( Quê mới)

Ý thơ chủ đạo đã rõ: " gắn tình thương với đất" cũng là ý của lãnh đạo muốn người di dân phải trở thành những cư dân chân chính yêu thương sẽ nở hoa hạnh phúc. Có như vậy mới xứng đáng được hậu thế nhớ ơn:

Đèo suối hoang vu thành gấm vóc

Cơ đồ hậu thế nhớ công lao

(Cảm tác Tân Hà - Nguyễn Duy Đô)

Tình cảm đó được thể hiện bằng tâm tình này:

Xa quê mới anh nằm đêm phát khóc

Nhớ Tân Hà - bãi Cháy khoảng trời riêng

( Về quê mới - Nguyễn Anh Đức)

Vâng khoảng trời riêng thơ mộng và đẹp tựa trong tranh. Nhà thơ Bùi Văn Hạt cũng là ngưới có công góp sức với quê hương mới trong những ngày đầu nên hình ảnh một Lán Tranh hoang dại được ông vẽ bằng thơ... và chỉ còn trong thơ mà thôi!

Cỏ tranh bát ngát lưng trời

Nai vàng ngơ ngác giữa đồi hoang sơ

( Tân Hà - Lán Tranh)

Còn đây là âm thanh giữa chợ mà nhà thơ Vương Hạnh ghi lại được bằng chiếc máy tâm hồn:

Ríu rít như chim em Thạch Thất

Ngọng nghịu tiếng kinh Mế già Tày

Lời Trung nghe xa như chim hót

Dịu dàng ngọt lịm giọng miền Tây

( Đi chợ Tân Hà)

Chợ ở quê mới là nơi trăm quê hợp lại sao có gì như cố hương:

Hẹn em đi nhớ! Anh chờ

Núi cao leo dốc đỏ hây má đào

Chợ trời là chốn thật cao

Gió nam nhẹ thổi nao nao tấm lòng.

( Chơi hội chùa Thầy - Nguyễn văn Đa)

Tôi hiểu chợ trong Hội Chùa Thầy là đi trong truyền thuyết nhưng cũng là ngọn gió thời thanh xuân ấy. Người Thạch Thất mang vào trong nầy để sống với kỷ niệm và để giúp đỡ yêu thương nhau:

Lúa ngô khoai sắn đủ đầy

Kết đoàn lành rách đêm ngày có nhau

( Tình người hương đất - Nguyễn Thị Lan)

Người Thạch Thất đoàn kết keo sơn như câu thơ bộc bạch của Nguyễn Thị Lan vừa có tình vừa đậm nét quê kiểng. Đơn mộc mà nao lòng! Ở đất mới còn có một dòng sông đẹp nếu không kể ra sẽ là một thiếu sót vì bên dòng sông ấy cuộc sống được bồi đắp xanh tươi:

Khói lam từng dải giăng mờ

Đạ Dâng với khúc đôi bờ dâu xanh

( Đến Lâm Hà - Lê Xuân Liễu)

Đôi bờ dâu xanh ấy là nghề nuôi tằm dệt lụa. Nghề cũ trên quê mới cũng góp phần làm nên tình yêu cuộc sống:

Nhà em ở phía sau đồi

Mẹ em dạy học mẹ tôi nuôi tằm

Ngày em theo bố sang thăm

Tôi đang mê mẩm xem tằm buông tơ

( Một chút vấn vương - Vũ Bá Chữ)

Thế đấy nghề nuôi tằm trong thơ là một công phu " buông tơ" được người quê Lụa gởi gắm qua niềm thương nỗi nhớ. Để rối " người con gái ấy trở thành cô giáo" thì được tôn vinh:

Vinh quang thay những thầy cô giáo

Biết hy sinh vì các em nhỏ vùng cao

( Cô giáo Vùng cao - Kim Môn)

Quả thật cô giáo cùng cao chịu nhiều thiệt thòi. Nhưng em đã biết hy sinh vì sự nghiệp cách mạng hàng ngày lấy thơ ca để bù đắp như Cố tác giả Văn Vần đã viết:

Em hát khúc tình ca

Để vơi dần nỗi nhớ

( Nơi ấy Tân Hà - Văn Vần)

Nhờ vậy mà trường học được đông vui:

Trẻ thơ ríu rít vào trường học

Ông lão rượu bầu - túi thơ say

( Quê mới - Nguyễn Văn Thuận)

Già trẻ - 2 góc của cuộc đời hòa quyện nên nét đẹp vùng cao. Rồi ngay mai đây trước ngả ba cuộc đời mỗi người một ngả nhưng lòng vẫn đau đáu một " cửa ngõ quê hương:

Đứng giữa ngã ba trới đất rộng dài hơn

Một kho báu tình yêu và tiếng hát

Tối hướng mắt nhìn bốn bề bát ngát

Ngả ba xòe bàn tay xới lới bạn bè

( Ngã ba Tân Hà - Nguyễn Thị Minh)

Tác giả Nguyễn Thị Minh đã viết một bài thơ hay đi vào lòng người xa xứ. Tôi nghĩ " ngôi nhà chứa sách" sẽ có tên những " người đi mở đất" để bức tranh cuộc đời thêm phần sống động và " đời đời rạng rỡ vần thơ" như nhà thơ Trần Mỹ đã viết tổng kết:

Cùng con cháu tô cho tranh đẹp

Để đời đời rạng rỡ vần thơ

( Rạng rỡ vần thơ - Trần Mỳ"

Vâng có thể nói đây là những vần thơ rạng rỡ hào khí Thăng Long mà người xa quê đã nằm đêm đắn đót rung động bật lên tiếng của trái tim. Có thể thơ văn còn mộc mạc còn hạn chế về nghệ thuật nhưng tâm tình đối với cố hương đối với quê mới là tròn đầy như vầng trăng rằm. Người Thạch Thất xa quê đang viết lên một trang sử mới bằng việc làm cụ thể bằng tâm hồn rộng mở yêu thương và đều nhằm vào một mục đích lớn là lưu truyền cho con cháu mai sau. Đó là hy vọng là ý nghĩa của tập thơ - văn này!

                                                                 Nguyễn Thánh Ngã

More...

đọc sách

By Nguyễn Thánh Ngã


              ĐẦU XUÂN ĐỌC "NGƯỜI ĐI MỞ ĐẤT"... 
( Hội Đồng Hương Thạch Thất - NXB Văn Nghệ - 2009 ) 
 
Trong không khí đầu xuân 2010 hòa vào nhiều sự kiện trong đại của đất nước người dân Thạch Thất Lâm Hà lại náo nức kỷ niệm 30 năm 34 hộ dân tiên phong đi xây dựng vùng KTM Hà Nội ở Lâm Đồng bằng tập thơ văn khiêm tốn nhưng tràn đầy cảm xúc. Đó là nghĩa nặng cũng là tấm lòng của những người con xa xứ hướng về cố hương hướng về 1000 năm Thăng Long Hà Nội. Tập thơ quy tụ nhiều cây bút là con dân của Thạch Thất lời thơ mộc mạc đơn sơ nhưng sâu nặng nghĩa tình. Bên cạnh đó còn có sự góp mặt của nhiều cây bút là Hội viên Hội Văn Nghệ tỉnh Lâm Đồng nói lên sự hòa quyện mật thiết gắn bó của địa phương.Tuy chỉ là thơ văn của một Thôn nhưng hai tiếng Thạch Thất tự nó đã khẳng định một vùng địa linh nhân kiệt nơi sinh ra Cụ Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan nổi tiếng trong lịch sử nước nhà.  
Thạch Thất có nhiều điển cố để giải thích nhưng có một lý giải hay hơn cả cho rằng Thạch Thất là" ngôi nhà chứa sách". Nếu quả vậy thì đáng tự hào thay một vùng văn hóa. Có lẽ vì thế mà những người con Thạch Thất luôn đau đáu trong lòng món nợ nơi đã sinh ra mình nên từ sâu thẳm trái tim thơ đã bật ra : 
Nhớ về Thạch Thất quê ta 
Chiều hôm man mác chuông chùa Tây Phương
 
                                           (Nhớ Thạch Thất- Nguyễn Gia Tình )   
Chùa Tây phương là một địa danh nổi tiếng. Nhà thơ Huy Cận đã viết bài thơ " Mười tám vị La Hán chùa Tây phương ". Nhà thơ Quang Dũng từng có tứ thơ rất hay : " Mắt em dìu dịu buồn Tây Phương " (Đôi mắt người Son Tây) Nhưng đây lại là tiếng chuông chùa Tây phương một âm thanh nao lòng của quê mẹ thanh bình gợi nhớ bao điều mà chỉ có người Thạch Thất xa quê mới cảm nhận nổi ! 
Và nơi đất mới được mệnh danh là nơi " ruồi vàng muỗi bạc " cuộc chiến đấu với bao gian khổ hy sinh.Kẻ còn người mất cho một vùng cây trái sinh sôi trong đó phải kể đến những người con ngoan cường bám trụ với một lòng tin vào Đảng sắt son. Họ dã chung tay lao động khắc phục khó khăn. Hiểu được lòng trung trinh quyết biến " sỏi đá thành cơm " của người Thạch Thất nhà thơ Nguyễn Đăng Chấn viết : 
                 Ôi ! những bàn tay đáng yêu đáng quý 
                Ôi ! những bàn tay xây đẹp những vụ mùa 
                Đã vun xén - tình yêu cuộc sống 
                Xin cho tôi được hôn 
               Những đôi bàn tay vàng 
               Và ghi vào trang sử 
               Đôi bàn tay khai hoang  
                                               ( Bàn tay khai hoang ) 
Vâng đó chính là những bàn tay đã làm nên tứ thơ này. Thơ là tấm lòng trân quý sự lao động cần cù sáng tạo đã làm nên cuộc sống. Và làm nên thơ ! Thơ ấy lòng ấy là bức tranh thủy mạc hoang sơ trong thơ cụ Bùi văn Hạt : 
                     Lán Tranh suối bạc đèo mây 
                     Thông reo như quấn như vây lấy người 
                     Cỏ tranh bát ngát lưng trời 
                     Nai vàng ngơ ngác giữa đồi hoang sơ 
                                                           ( Tân Hà _ Lán Tranh ) 
Có thể nói giữa bộn bề gian khó người thơ vẫn có cái nhìn lạc quan về cuộc sống. Đó là niềm tin niềm hy vọng vào tương lai tươi đẹp của vùng đất mới nên thơ như vẽ như tô điểm cho cảnh sắc huy hoàng hùng vĩ của Tây Nguyên mà không sa vào than vãn bi ai . Bức tranh sinh động này theo thời gian không còn nữa nhưng mãi mãi là hình ảnh nên thơ tạc vào ký ức sâu thẳm  của hành trình đi mở đất.Đồng một niềm lạc quan yêu đời như vậy nhà thơ Vương Hạnh viết : 
                            Ấm ức đem chôn vần thơ cũ 
                            Lâu rồi độ ấy cuối tháng ba 
                            Xuân này thương nhớ ra thăm lại 
                            Trời ơi ! trên mộ nở đầy hoa 
                                                                       ( Chôn thơ ) 
Đấy là những tư duy khắc khoải của người thơ về một vùng đất sẽ sinh sôi hoa thơm quả ngọt. Và mùa bội thu đã thành sự thật. Đất Lâm Hà đang có trăm hoa đua nở như dự báo này của Vương Hạnh. Và người Thạch Thất cũng là những bông hoa đua nở góp phần xây dựng nên Lâm Hà tươi đẹp. Phong thái của họ dưới trời tây Nguyên là phong thái của văn nhân thi sĩ :
                        Ta đi giữa trời Cao nguyên 
                        Mênh mông muôn vì sao nhỏ 
                        Lòng ta vầng trăng soi tỏ 
                        Sáng cùng trời đất quê hương  
                                         ( Tình Tây nguyên- Nguyên Phương ) 
Quả thật chỉ có vầng trăng chia sẻ nỗi niềm cùng người thơ. Vì thơ của họ đã hòa vào trời đất hòa vào vũ trụ làm nên một "nguyệt tâm " trong sáng sẻ chia cùng người đọc sách trong " ngôi nhà chứa sách " kia ! 
 
                                                           Lâm Hà Xuân 2010 
 
                                                          Nguyễn Thánh Ngã 

More...

thơ về ngón tay

By Nguyễn Thánh Ngã



        NĂM NGÓN TAY


Năm ngón tay có ngón ngắn ngón dài
nên bàn tay có âm thanh kỳ diệu

bàn tay tiếng nói của trái tim
cũng từ bàn tay ta hiểu được tấm lòng

Những bàn tay kết nối thế giới
Những bàn tay xoa dịu vết thương
Những bàn tay đỡ nâng kẻ khốn cùng

Đức Phật đã chắp tay
Đức Chúa đã dang tay

Còn em mười ngón vỗ
Ngón chim hót dịu xoa lòng bão tố
Ngón ôm anh dập tắt lửa rừng

Có ngón búng lên trời chiếc vòng xanh biếc
Để ngày sau anh về nhặt nắng vàng

Cầm tay em mười ngón mở Thiên Đàng
từng búp nhỏ những mầm xanh trái đất

Sẽ mọc lên bao nhiêu là hy vọng
Cho anh quỳ xuống và đặt một nụ hôn
Hương thơm của niềm tin sẽ lan tỏa...

                            Nguyễn Thánh Ngã

More...

thơ mới

By Nguyễn Thánh Ngã



                 ANGKOR VÀ KHẤT SĨ BƯNG TRĂNG


Angkor về trời
xác đá ở lại
loang lỗ mưa
nứt khan vết nắng

Chỉ mình ta
kiến thức trắng bụi trần
tay khất sĩ bưng trăng bên Biển Hồ
nín thở

Ta nhớ từ đâu
chắc là từ đâu đó
Mêkong âm thầm trườn lên xiêm y
vũ điệu tuột cúc thành Apsara
ngàn tuổi

Ta từ Cửu Long giang dong ruỗi
Từ chiếc giầm chèo ngược hoàng hôn
về lại thì thầm bên cỏ
lời ẩn mật ngoằn ngoèo như vết mực
tinh khôi

viết vào thăm thẳm mây trôi
ngừng giữa thăm thẳm ai cười
màu áo nâu của đàn chim viễn xứ

Chỉ có đá
chỉ có Angkor mới bưng đầy
trăng ứ
dâng lên ngực rằm lời kinh nhuộm khói sương

Ta nắng vàng
vừa bưng một làn hương...

                                                Angkor lần trở lại

                                              Nguyễn Thánh Ngã

More...

tản văn

By Nguyễn Thánh Ngã

 

Tản văn ngắn


                                  GIÓ TẾT

Ám ảnh tôi vẫn là gió tết. Ngọn gió se se cắt da. Nhưng cái hơi hướng mà nó mang lại thì háo hức đáo để. Gió về tức là tết sắp về rồi !
Ngày thơ bé chị tôi thường hát :" Cu kêu ba tiếng cu kêu / Trông mau tới tết dựng nêu ăn chè... " Ý nghĩa của cây nêu thì tôi không hiểu nhưng nó là dấu hiệu của niềm vui. Gió đông phơ phất ngọn nêu chị em tôi thường bâng khuâng ngồi ngắm dưới mưa phùn. Ba tôi cột vào đó những lá bùa vàng đỏ để trừ tà nhưng bọn chúng tôi ngây thơ cho rằng đó là những bao lì xì... Ngày ấy xa rồi nhưng ký ức về nó thì ngọn gió tết luôn lưu giữ trong trái tim lang bạt của mình.
Những ngày giáp tết làng trên xóm dưới lợn kêu eng éc. Người người dọn nhà dọn cửa. Tất niên. Pháo nổ lẹt đẹt. Khói hương thơm nức. Mẹ gói bánh chưng bánh tét. Chị em chúng tôi canh chừng nồi bánh. Ngày càng xa đi bên cái háo hức lo toan còn có nỗi đợi chờ người đi xa chưa về. Chiều 30 Mẹ đợi.Ba trông.Mong các anh chị và mong tôi về... Nỗi mong gởi vào ngọn gió khắc khoải. Gió lạnh. Gió tê buốt kéo xạc xào hàng chuối khô .Ngoài ngỏ nhỏ hoa vạn thọ hoa cúc vàng co mình đơm bông... Và chậu mai khẳng khiu trước hiên nhà trơ trọi bật nở nụ cười e lệ ấm áp. Ba đem mai vào nhà cột những tấm thiệp chúc tết xinh xắn cho gió đung đưa.
Sáng mồng một tết bên mâm cơm cúng tổ tiên cành mai tô điểm cho ngôi nhà nét rạng rỡ cùng những lời chúc tết mộc mạc tình nghĩa là dấu ấn không phai mờ trong tâm trí tôi. Sau này dù có những cơn bão đời xô dạt khắp xứ nhưng ngọn gió xuân thì luôn gợi nhớ; luôn mở ra bao nhiêu mơ ước về một bưổi nguyên đán tuyệt đẹp của đời người...

                                                Nguyễn Thánh Ngã

More...

đêm qua

By Nguyễn Thánh Ngã

 

                            ĐÊM QUA CHƯA QUA...

   Hoa nở. Hoa tàn là đạo. Nhưng sao Cáo tật thị chúng lại nêu ra cái nghịch lý "Lạc- Khai " giữa đời thường! Có phải Thiền sư cảnh báo điều gì chăng ?
   Thật bất ngờ sự sống cái chết nặng nề bỗng hóa nhẹ tênh. Vũ trụ sinh hóa vô cùng. Thiên nhiên và con người cũng bị cái năng lực ấy cuốn hút trong dòng chảy vĩ đại : Hủy diệt - Hóa sinh !
   Hóa ra trong một lời Kệ mà thâu tóm quy luật vận hành của trời đất. Thiền sư trước lúc ra đi đã có cái nhìn an nhiên mà xuyên suốt. Trong khói trầm thiền vị câu thơ như âm hưởng tiếng chuông có công năng thức tỉnh đời  sống mụ mị này :
                                Xuân đi muôn hoa rụng
                                Xuân về trăm hoa nở
                                Trước mắt việc đi mãi
                                Trên đầu già đến rồi !
   Câu Kệ như mây đầu núi. Lô nhô những tầng âm thánh thoát. Ẩn hiện màu mây trắng về phía chân trời vĩnh cửu. Hình ảnh vị sư già nằm bệnh nhìn ra núi non lãng đãng mà ngẫm cuộc chuyển hóa của vũ trụ bao la. Thân phận con người long đong bể khổ. Thiền sư chợt thở dài trong tình thương vô lượng !
   Âm hưởng tràn lan những con sóng trực chỉ nhân tâm đổ dồn. Bài Kệ như nhịp thở "vô biên " trong cuộc nhập thiền bí mật và hoát ngộ. Để rồi kỳ diệu thay nhịp điệu sinh thành hóa dục lại bừng lên :
                     Đừng tưởng xuân tàn hoa rụng hết
                    Đêm qua sân trước một cành mai !
   Từ bao đời trước thiền sư đã giơ tay chỉ cho chúng ta "cái chỗ độc đáo hết nói của thiền môn ". Thì nay...tôi thót mình nhìn nó " Một cành mai " !
   Kệ không là thơ. Bởi Kệ không dụng ý nghệ thuật. Nhưng từ chính cái không mà có. Có một cành mai bất diệt rất thơ nằm trong tâm tưởng bao đời nay. Cái sức sống mãnh liệt ấy từ đâu ? Có lẽ đó là một di ngôn chứng nghiệm sau cùng của Thiền sư . Vì chưng Đức Phật đã cầm một cành hoa im lặng giơ lên giữa hội chúng. Và Ca Diếp mỉm cười ! Có bao nhiêu những chứng ngộ như thế đời này qua đời khác ? Nhưng cành hoa của Mãn Giác thiền sư vẫn lung linh rực rỡ trong vòng thời gian bất tận của cuộc sống...
   Cành mai ấy đã nói với người đời sau rằng :Chết là sống ! Bởi sống và chết đều kỳ diệu như nhau. Ôi! cái đêm qua...cái đêm qua trong sự sống của mỗi người. Tôi chỉ biết bắt chước Cao Bá Quát thắp một nén hương và đọc :" Nhất sinh đê thủ bái mai hoa !"
   Khi thời khắc đã " chưa qua " ... và chưa qua mãi !
                                                           Lâm Hà 2010
 
                                                      Nguyễn Thánh Ngã
                                                                                                              

                                                                                                              

More...